Gazi Üniversitesi, Ankara'da bulunan bir devlet üniversitesidir. 1926 yılında Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatı ile Ankara'da temelleri atılan Gazi Üniversitesi, cumhuriyetin ilk üniversitesi olma ünvanını da elinde bulundurur.[3]1966 yılında Ankara Devlet Mühendislik Mimarlık Akademisi olarak eğitim vermeye başlayan okul, 1982 yılında Gazi Üniversitesi'ne bağlanmış ve adı Mühendislik-Mimarlık Fakültesi olarak değiştirilmiştir.[kaynak belirtilmeli]
Üniversite bünyesinde Tıp, Diş Hekimliği, Eğitim, Fen, Mühendislik ve Teknoloji fakülteleri bulunmaktadır.Ayrıca Beşevler, Emek, Maltepe, Gölbaşı ve Çubuk'ta yerleşkeleri bulunmaktadır. Bunların dışında Gazi Üniversitesinin Ankara OSTİM, Kahramankazan, Çankaya, Kızılay ve Polatlı ilçelerinde de meslek yüksekokulları ve yüksekokulları bulunmaktadır.
URAP 2022-2023 dünya sıralamasında en yüksek puan alan Türk üniversiteleri listesinde 6. konumda bulunmaktadır.[4] QS 2025 mühendislik alan sıralamasında 450-400 bandında dünyanın en iyi 500 mühendislik fakültesi içerisinde yer almaktadır.QS 2025 Avrupa sıralamasında 267'nci sıradadır.QS Dünya sıralamasında ilk 1000 içerisinde yer alabilen 10 Türk üniversitesinden biri olmuştur.[5]
Gazi Üniversitesinin kuruluşu, cumhuriyetin ilanından hemen sonra Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının Ankara'da bir enstitü kurulması girişimiyle başlar. Kurulacak bu enstitünün temel amacı yeni Türkiye'nin öğretmen ihtiyacını karşılamaktır.[6] 1926 yılında Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitüsü olarak Konya'da açılan okul, 1924 yılında Ankara'da açılan Musiki Muallim Mektebi ve Gazi Erkek İlk Muallim Mektebi birleştirilir ve günümüzde Gazi Üniversitesi Rektörlük binası olarak kullanılan bina Orta Muallim Mektebi ve Gazi Terbiye Enstitüsü adını alır, Musiki Muallim Mektebi de Enstitü'ye bir bölüm olarak eklenir. Daha sonraki yıllarda Okul, bünyesinde açılan pedagoji ve filoloji bölümleriyle kısa sürede öğretmen yetiştirmede ülkenin öncü ve önder bir eğitim kurumu olur. Adı 1929 yılında 'Gazi' adı başa getirilerek Gazi Orta Muallim Mektebi olarak değiştirilir ve 1976 yılına kadar bu adla eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdüren okul, 1976 yılında ise Gazi Eğitim Enstitüsü adını alır.
Gazi Eğitim Enstitüsüne bağlı olarak Müzik Eğitimi Bölümü 1937 yılında, 1941 yılında Fransızca Eğitimi, 1944 yılında İngilizce Eğitimi bölümü açıldı. 1979 yılında yapılan düzenlemeler sonucu eğitim süresi 4 yıla çıkarıldı ve Gazi Yüksek Öğretmen Okulu olarak değiştirildi.[6]
1968 yılında kurulan Ankara Diş Hekimliği Yüksekokulu olarak kurulan Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, 1978 Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'ne bağlanmış ve adı Diş Hekimliği Fakültesi olarak değiştirilmiş ve Gazi Üniversitesine bağlanmıştır.
Gazi Üniversitesi Türkiye'nin öğretmen yetiştiren ilk eğitim kurumudur.[6][7]
1971 yılında Ankara Eczacılık Özel Yüksek Okulu Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'ne başlanmıştır. 1979 yılına kadar Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Eczacılık Yüksekokulu olarak eğitimini sürdüren okul, 1979 yılında Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Eczacılık Fakültesi adını almıştır. 1982 yılında ise Gazi Üniversitesi bünyesine Eczacılık Fakültesi olarak alınmıştır.
1976 yılında Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisine bağlı olarak Ankara'da kurulan Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Dr. Muhittin Ülker Acil Yardım ve Travmatoloji Hastanesinde eğitim-öğretime başlar. 1984 yılında yapımı başlanan bugünkü Gazi Üniversitesi Hastane binası 30 Haziran 1986'da bitirilir ve Tıp Fakültesi Dr. Muhittin Ülker Acil Yardım ve Travmatoloji Hastanesinden ayrılarak yeni hizmet binasına taşınır.
1926 yılında Gazi Eğitim Enstitüsü olarak kurulan Gazi Eğitim Enstitüsü 1982 yılında 2809 sayılı kanunla,[8] Gazi Üniversitesine dönüştürülür. Gazi Üniversitesinin çatısı altında Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi, Ankara Devlet Mühendislik Mimarlık Akademisi, Ankara Yüksek Teknik Öğretmen ve Ankara Kız Teknik Yüksek Öğretmen Okulları yer alır.
Ankara Yüksek Teknik Öğretmen Okulu, Türkiye'de teknik öğretmen ihtiyacını karşılamak üzere Erkek Teknik Öğretim Müsteşarlığı'na bağlı olarak 1937-1938 eğitim-öğretim yılında, 1 Ekim 1937 tarihinde Erkek Meslek Öğretmen Okulu ismiyle, 26 erkek öğrenci ile Ankara 1. Sanat Enstitüsü (Ulus) binalarında "Marangoz, Demir ve Tesviye" bölümleri olarak eğitim-öğretime başlamıştır. Okulun eğitim süresi 3 yıl olup, ilk mezunlarını 1939-1940 eğitim-öğretim yılı sonunda vermiştir. 1942 yılında inşaatı tamamlanan mevcut binalarına taşınmıştır. 1946 yılında "Erkek Teknik Öğretmen Okulu" adını alarak eğitim süresi 4 yıla çıkarılmıştır.[9] 1962 yılında okulun adı "Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu", 1976 yılında ise "Yüksek Teknik Öğretmen Okulu" olarak değiştirilmiştir. 1982 yılında Gazi Üniversitesi'nin kurulmasıyla birlikte bu okul Gazi Üniversitesi'ne devredilmiştir.[10]
1966 yılında Ankara'da öğretime başlayan “Zafer Mühendislik ve Mimarlık Özel Yüksek Okulu” ve 1967 yılında öğretime başlayan “Yükseliş Mühendislik ve Mimarlık Özel Yüksek Okulu” ardından, 1968 yılında “Anadolu Kimya Mühendisliği Özel Yüksek Okulu” açılır. Bu üç yüksek okul, 1971 yılında Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nin bünyesine katılıp, “Ankara Mühendislik ve Mimarlık Yüksek okulu” olarak birleştirilmiş ve aynı yıl kurulan “Ankara Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisine” bağlanmıştır. Akademi, daha sonra 1982 yılında kurulan Gazi Üniversitesi bünyesine alınmış ve Mühendislik Mimarlık Fakültesi çatısı altında eğitim ve öğretime devam etmiştir
Ankara'da 1955 yılında eğitime başlayan Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi, 1971 yılında yürürlüğe giren 1472 sayılı yasa gereği, kendisine muadil özel yüksekokulların bağlanması ile eğitim-öğretim kapasitesini genişletmiştir. Akademiyi oluşturan Ekonomi, İşletme, Maliye ve Yönetim Bilimleri Fakülteleri, Mali Bilimler ve Muhasebe Yüksekokulu ile Bankacılık ve Sigortacılık Yüksekokulu, 1982 yılında Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin değiştirilerek kabulüne dair 2809 sayılı kanunla, Gazi Üniversitesi bünyesine alınarak bugünkü İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'ni oluşturmuştur.
1968 yılında Anadolu Eczacılık Özel Yüksekokulu olarak faaliyete başlayan okul 1982 Gazi Üniversitesi Eczacılık Fakültesi adıyla üniversiteye bağlanmıştır.
1926 yılında Ankara merkezli olarak kurulan Gazi Üniversitesi, Ankara ili dışında da eğitim-öğretim faaliyetlerine devam etmiş, bu bölgelere fakülteler, yüksek okullar ve meslek yüksek okulları kurmuştur. Bu okulların büyük bölümü 2006 yılında kurulan yeni üniversitelerin temellerini oluşturmuştur. Kuruluş yıllarında 9 fakülte, 12 yüksek okul ve 4 enstitüyü bünyesinde barındıran Gazi Üniversitesi 2006 yılına gelindiğinde Türkiye'nin çeşitli illerine yayılmış 25'ten fazla fakülte ve 20 den fazla yüksek okul ve meslek yüksekokulu ile eğitim faaliyetlerine devam etmekteydi. Bu okullar 2006 yılında kurulan Ahi Evran Üniversitesi, Kastamonu Üniversitesi, Hitit Üniversitesi, Nevşehir Üniversitesi ve Çankırı Karatekin Üniversitelerinin temellerini oluşturdu.
2006 yılında Ankara dışı okulların Gazi Üniversitesinden ayrılması ve yeni açılan üniversitelere bağlanması sonucu fakülte sayısı 16'ya yüksek okul sayısı 4'e meslek yüksek okulu sayısı ise 8'e düştü. 2008 yılında Sağlık Bilimleri Fakültesi kuruldu.
2009 yılında Eğitim Fakültelerinde yapılan düzenlemeler sonucu Teknik Eğitim Fakültesi Teknoloji Fakültesi'ne, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Turizm Fakültesi'ne, Mesleki Eğitim Fakültesi Sanat Ve Tasarım Fakültesi'ne dönüştürülmüştür. Yine aynı yıl 3 Ekim 2009 tarihinde Gazi Üniversitesi Senatosu tarafından alınan kararla[11] Gazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi eski adıyla Ankara Devlet Mühendislik Mimarlık Akademisi iki ayrı fakülte haline getirilmiştir.
2014 yılı itibarıyla 21 fakülte, 7 enstitü, 1 Türk Müziği Devlet Konservatuvarı, 4 yüksekokul, 11 meslek yüksekokulu ve 48 araştırma ve uygulama merkezi ile eğitim faaliyetlerine devam etmektedir.
Gazi Üniversitesinin merkez yerleşkesinde bulunan Gazi Üniversitesi Rektörlük binasının temeli 8 Ağustos 1927 yılında atılmış ve 1930 yıllarda da bitirilmiştir. Gazi Eğitim Fakültesi binası (şu anki rektörlük binası) birçok önemli eseri bulunan Mimar Kemaleddin'in son eseridir. Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulunun 1984 yılında aldığı kararla Gazi Üniversitesine devredilen bu bina, bugün üniversitenin Rektörlüğü, Gazi Eğitim Fakültesi Dekanlığı, laboratuvarlar, Resim Heykel Müzesi ve Sanat Galerisi olarak kullanılmaktadır, ayrıca binanın üstünde bir gözlemevi bulunmaktadır; ancak şu an faaliyette değildir. Ankara'nın mimarisi ve tarihini yansıtan bina ve mimarı Mimar Kemaleddin'in portresi 1 Ocak 2009 tarihinde tedavüle giren Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dokuzuncu emisyon banknotlarından olan 20 Türk lirası banknotunun arka yüzünde kullanılmıştır.
Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi 2005 yılında Ankara'da kurulmuştur. 7 farklı bölümde ders verilen fakülte, Tunus Caddesinde bulunmaktadır.
Paylaş